Kolekcja Daniela Chodowieckiego

Kolekcja Daniela Chodowieckiego znajdująca się w posiadaniu Gdańskiej Galerii Miejskiej obejmuje obecnie około 1200 prac tego artysty oraz innych rytowników, wykonane na podstawie jego rysunków. Zbiory, które docelowo znajdą się w Domu Chodowieckiego i Grassa, są obecnie katalogowane i poddawane konserwacji. W planach jest również digitalizacja całości kolekcji.

Podstawę zbioru stanowi zakupiona przez Miasto Gdańsk w roku 2016 kolekcja zbierana na przestrzeni lat przez Krystynę Tołczyńską-Diterich, która była wieloletnim pracownikiem Nowojorskiej Biblioteki Publicznej, gdzie pracowała w gabinecie rycin. Dzięki niej trafiły do nas między innymi 24 komplety rycin, które zgodnie z zamysłem autora stanowią jednorodną, przeznaczoną do konkretnego dzieła całość. Są wśród nich typowe dla Chodowieckiego i najczęściej przez niego rytowane - głównie do almanachów i kalendarzy - serie liczące po dwanaście rycin, jak między innymi dwie serie ilustracji do Bajek Gellerta z lat 1775 i 1776, czy seria do szekspirowskiego Makbeta. Wśród mniejszych kompletów są ilustracje do Rolfa Krage i Śmierci Baldera, obu tragedii autorstwa J. Ewalda, a także mini-serie, liczące po dwie lub trzy ryciny, jak np. komplet winiet do Wierszy Niemeyera czy dwie ilustracje do Oratorium Schubacka. W kolekcji znajduje się też reprezentatywny zespół prac autorstwa rytowników ściśle związanych z Chodowieckim. Są wśród nich nazwiska znane ze współpracy przy opracowaniu plansz do Elementarwerk Basedowa, jak między innymi Penzel, Endner czy Berger, jak na przykład kompletna seria 12 ilustracji do Leben und Meinungen Tristram Shandys von L. Sterne, przygotowana przez Bergera do książki, która ukazała się w Berlinie w 1778 roku. Kolekcja zawiera także portrety Chodowieckiego wśród których na wyróżnienie zasługują te autorstwa Christiana Gottlieba Geysera oraz J.S. L. Halle’a.

W ostatnich dwóch latach kolekcja wzbogacona została o kolejne pozycje, wśród których warto wymienić exlibris Chodowieckiego, rysunek tuszem przedstawiający Satyra z fletnią, rycinę Wielki Calas, Almanac de Goettnigue z 1788 z ilustracjami do Burzy wg Chodowieckiego oraz kalendarz z 1797 r. ze scenami z historii Polski autorstwa Chodowieckiego. W zbiorach znajduje się również wydany w Gdańsku w 1923 roku jako pieniądz zastępczy banknot z podobizną artysty o nominale miliona marek pruskich. 

Uzupełnieniem zbiorów jest liczący ponad 60 woluminów księgozbiór obejmujący katalogi sumujące dorobek rytowniczy artysty, katalogi wystaw, pozycje biograficzne oraz opracowania natury ogólnej. Na uwagę zasługują tu wydawnictwa, w których opublikowane zostały listy artysty. Korespondencja Daniela Chodowieckiego ze współczesnymi artyście osobistościami, przedstawicielami świata nauki i kultury, którzy współtworzyli wartości nowej epoki, oświecenia, została opracowana i wydana przez Ch. Steibrucker. Równie cenne są pozycje zawierające zapiski prowadzone przez samego artystę̨w czasie jego niezbyt licznych podróży - do Gdańska w 1773 roku i do Drezna, Lipska, Halle i Dessau w 1789 roku. Szczególne miejsce w tej grupie zajmuje dziennik z podróży do rodzinnego miasta zawierający 108 rysunków. Cennąrzadkość stanowi także niepozorny, skromny zeszycik, zawierający spis rycin Chodowieckiego, wydany w 1796 roku, a więc pięć lat przed śmiercią artysty, zapewne więc przez niego samego zweryfikowany. Zwieńczenie księgozbioru stanowi niezwykle istotny dla wszelkich prac badawczych dotyczących spuścizny Chodowieckiego katalog Engelmanna, który opracowując go wspierał się na dorobku artysty osobiście przez niego uporządkowanym, przechowywanym w berlińskiej Akademii.