Patrycja Orzechowska / Eksperyment: Ekslibris

Patrycja Orzechowska | Eksperyment: Ekslibris

Na podstawie powieści „Turbot” Güntera Grassa

LINK DO PREZENTACJI EKSLIBRISU https://youtu.be/Xy--H34IoQ0

Ostre rzodkwie, soczysta marchew, piekąca cebula, ziemiste bulwy buraków i kartofli, pękate pieczarki – te elementarne płody natury, składniki pysznych i pożywnych potraw pojawiają się na kolejnych palcach dłoni. Raz przypominają rodzaj kodu komunikacyjnego, osobliwego języka migowego, to znowu budzą skojarzenia z zabawą marionetkami. Niekiedy przyjmują kształty fizjologiczne, innym razem zdają się funkcjonować jako rodzaj prymarnych atrybutów. Dłoń, odpowiedzialna za wytwarzanie, wprowadza je w rozmaite konfiguracje. Ostatecznym rezultatem tych eksperymentów jest gliniana figurka trójpierśnej neolitycznej bogini. To Aua z grassowskiego „Turbota”, od której w powieści zaczyna się cała historia matriarchatu, czasem silnego i stabilnego, innym razem ulegającemu męskiej dominacji i mizoginicznym stereotypom. Matriarchatu, reprezentowanego przez dziewięć grassowskich kucharek, które za pomocą pożywienia przejmowały władzę nad światem w kolejnych wiekach, łagodząc spory, zażegnując konflikty, podtrzymując istnienie lub je eliminując przy użyciu specjalnych właściwości rozmaitych pokarmów. Opowieść każdej z nich to jednocześnie historia konkretnego rodzaju potrawy, często powstałej bezpośrednio z płodów ziemi. Glina, służąca Artystce do ulepienia kobiecej figurki, także wskazuje na ścisły związek z wilgotną, płodną glebą. Z niej to Orzechowska w swoim ekslibrisie stwarza Auę jako wcielenie (pro)kreacji, pokoju, trwania, sytości i bezpieczeństwa matriarchatu.