4G

Jak sprawić, by pomnik publiczność się (nie)pojawiła

Data: 02.10.2020 - 21.11.2020
Miejsce: 4G - Gdańska Galeria Güntera Grassa, ul. Szeroka 34/35, 36, 37, Grobla I ½
Artysta: Daniel Malone
Kurator: Stanisław Welbel

Indywidualna wystawa Daniela Malone’a jest kontynuacją projektu prezentowanego latem 2018 roku w Goethe-Institut Curatorial Residencies Ludlow 38 w Nowym Jorku pod tytułem How to Make a Monument (Dis)appear (Jak sprawić, by pomnik się (nie)pojawił). Punktem wyjścia do wystawy były pytania dotyczące statusu prawnego oraz praw i obowiązków sztuki w przestrzeni publicznej. Wystawa w Nowym Jorku skupiała się na aktualnych dyskusjach oraz kontrowersjach wokół pomników zlokalizowanych w krajach dawnego bloku komunistycznego, ale także na aktualnej debacie wokół usuwania posągów upamiętniających Konfederatów oraz innych kolonialnych i rasistowskich pomników w USA. Perspektywa wystawy została zainspirowana falą protestów, które objęły całe Stany Zjednoczone, ale szczególnie silne były na południu USA. Właśnie poprzez te wydarzenia pytanie o to, jak uporać się z problematycznymi pomnikami, znalazło się w centrum debaty publicznej. Dyskusja ta nie miała charakteru akademickiego, była raczej bezpośrednią reakcją na rzeczywistość, a uczestnicy protestów własnoręcznie usuwali lub obalali niektóre pomniki.

Mniej więcej w tym samym czasie w Polsce miała miejsce inna konfrontacja, zapoczątkowana kontrowersjami wokół zabytków z czasów socjalistycznych. Wiele historycznych pomników zostało usuniętych i zniszczonych zgodnie z linią polityczną obecnego konserwatywnego, prawicowego rządu.

Polemika towarzysząca pomnikom i miejscom oraz sposobom upamiętniania w Polsce wciąż trwa. Zjawisko przybiera różne formy. W 2019 fragmenty projektu How to Make a Monument (Dis)appear zostały zaprezentowane podczas 11. edycji Festiwalu Warszawa w Budowie pod inspirującym tytułem Monumentomania.

Tak zwana „monumentomania” wciąż trawi świat i właśnie wróciła z jeszcze większą siłą. W czasie ostatniej, kolejnej fali protestów w USA, które wybuchły po zabójstwie George'a Floyda, gniew uczestników demonstracji w wielu przypadkach wyładowywał się właśnie na znajdujących się w przestrzeni publicznej pomnikach poświęconych Konfederatom. Ta krytyczna i zdecydowana postawa rozprzestrzeniła się po całym świecie i w ostatnim czasie byliśmy świadkami upadku wielu pomników przedstawiających postacie związane z kolonialną przeszłością.

W tym samym czasie w Polsce debata wokół pomników przybrała znowu inny obrót. Niektóre pomniki stały się platformą do działań i protestów aktywistów i działaczy politycznych opowiadających się za równymi prawami i szacunkiem dla osób LGBT, ponieważ ta część społeczeństwa stała się ostatnio celem licznych ataków czołowych polityków, rządu i kościoła w Polsce.

Wydaje się, że to właściwy moment, aby ponownie zastanowić się nad pomnikami. Projekt zostanie zaktualizowany, uwzględniając wydarzenia, które miały miejsce na całym świecie w ciągu ostatnich dwóch lat. Badając ten temat, w dużym stopniu odnosi się również do lokalnego kontekstu. Gdańsk, ze swoją wielokulturową historią, stanowi inspirację do ponownego przemyślenia funkcji pomników oraz miejsc pamięci, naszych relacji z nimi oraz ich statusu. Wystawa odnosi się również do niedawnych wydarzeń w Gdańsku, będących efektem zaostrzenia debaty publicznej. Projekt dzieje się w wyjątkowym czasie, w trakcie globalnego kryzysu epidemicznego. Atmosfera ta dodaje kolejną warstwę do przemyśleń o tym, jak traktujemy wspólną przestrzeń i nasze w niej miejsce. Dlatego wystawa odbędzie się również poza galerią, anektując jeden z pomników w przestrzeni miejskiej Gdańska. Wybrany monument zostanie poddany interwencji artystycznej, a jego historia zostanie zawłaszczona i opowiedziana na nowo. Być może jedną ze strategii postępowania z pomnikami okaże się właśnie opowiadanie różnych historii…

Daniel Malone urodził się w 1970 roku w Greymouth w Aotearoa /Nowej Zelandii. Jest absolwentem Historii Sztuki oraz Intermediów na Uniwersytecie w Auckland. W latach 1998-2001 wykładał Fotografię i Studia Kontekstualne na Wydziale Sztuki i Projektowania Manukau Institute of Technology w Auckland, a następnie Intermedia (od 2003) i Rzeźbę (od 2004) na Elam School of Fine Arts na Uniwersytecie w Auckland, gdzie do 2007 r. był Dyrektorem Katedry Intermediów. Obecnie mieszka i pracuje w Berlinie i Warszawie. Od1 990 wystawiał regularnie w Nowej Zelandii oraz brał udział w wystawach międzynarodowych. W latach dziewięćdziesiątych współzałożyciel TESTSTRIP – pierwszej w Nowej Zelandii przestrzeni prowadzonej przez artystów. Reprezentował Nową Zelandię na Biennale Sztuki Współczesnej, m. in. w Sydney, Singapurze, Santiago i Guangzhou. Od 2007 mieszka w Europie i bierze udział w życiu artystycznym w Europie i Stanach Zjednoczonych, konytnując współpracę z galeriami i instytucjami sztuki w Nowej Zelandii, takim jak Sue Crockford Gallery and Hopkinson Mossman. W 2001 otrzmał nagrodę państwową Waikato Art Award oraz wziął udział w prestiżowej McCahon House residency w Nowej Zelandii. Jego ostatnie projekty I wystawy to: Trauma & Revival, CAC, Krakow & BOZAR, Brussels (2017); The Wild West: A History of Wrocław’s Avant-Garde, Ludwig MCA, Budapest & MSU Zagreb (2016-17); Not a Dated Annotation, Laurel Doody, Los Angeles (2017).

Stanisław Welbel (ur. 1982, mieszka i pracuje w Warszawie) jest kuratorem i historykiem sztuki. Obecnie pracuje w Austriackim Forum Kultury w Warszawie jako kurator sztuk wizualnych. W latach 2009-2019 pracował w Zachęcie - Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie. Studiował historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim oraz studia kuratorskie na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 2012 roku ukończył 4. Międzynarodowy Kurs Kuratorski Gwangju Biennale w Korei. Obecnie kończy pracę doktorską w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Brał udział w rezydencjach kuratorskich i artystycznych we Francji, Irlandii, Izraelu i Rumunii i był kuratorem licznych wystaw w kraju i za granicą, ostatnio: „Strajk. Käthe Kollowitz, Hito Steyerl, Keren Donde ” w Zachęcie (2019), „Piotr Kopik. Błogobzbzbzstan” w BWA Zielona Góra (2019), How to Make a Monument (Dis)appear w Goethe-Institut Curatorial Residencies Ludlow 38 w Nowym Jorku, USA (2018), „Common Affairs” w Deutsche Bank KunstHalle w Berlinie (2016). Współpracuje z CPR | Curatorial Program for Research organizując międzynarodowe rezydencje kuratorskie, publikuje w czasopismach poświęconych sztuce i projektowaniu. Od 2018 członek polskiej sekcji Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA.

Publikacja, która jest elementem wystawy, do zobaczenia TUTAJ.


Patroni medialni:
 
Dodatkowy katalog plików: logo_szum_1_kopia.jpg


Dodatkowy katalog plików: czk_logotyp.jpg

Dodatkowy katalog plików: nn6t_logo_1.jpg