AGATA NOWOSIELSKA / EKSPERYMENT : EKSLIBRIS

Agata Nowosielska | Eksperyment Ekslibris
- na podstawie powieści „Blaszany bębenek”  i „Psie lata” Güntera Grassa

LINK DO PREZENTACJI EKSLIBRISU → https://youtu.be/RJ-k_--Rp9Y

W swoim ekslibrisie Agata Nowosielska stosuje technikę kolażu, której fundamentalnymi cechami są wielowarstwowość, wieloznaczność, wielodyscyplinarność. Stąd też zawieszenie narracji tego ekslibrisu pomiędzy dwoma powieściami tworzącymi trzon trylogii gdańskiej: „Blaszanym bębenkiem” i „Psimi latami”. Sam Grass częstokroć wplatał te same wątki czy postacie w fabuły wielu swoich książek, przywołując je raz po raz na nowo. Kluczowym grassowskim protagonistą jest Oskar Matzerath, z którym autor w „Blaszanym bębenku” prowadził rodzaj gry narracyjnej, zmieniając perspektywę opowieści z „ja” na „on”, co pozwala postrzegać tego bohatera jako alter ego samego Grassa. Maria Janion widziała w Oskarze figurę nie-człowieka (Unmensch), anarchisty, Innego, a w końcu także i artysty, który jednocześnie tworzy i niszczy. Proces ten symbolizuje egzystencjonalny niepokój pokolenia, zagubienie, bezradność, a nawet wściekłość. Te emocje Nowosielska mapuje w swoim kolażu zestawiając skrawki historycznych widoków Gdańska i jego dzielnicy – Wrzeszcza, z której pochodził Grass. Dawny obraz miasta rozpada się bezpowrotnie na drobne cząsteczki jak w kalejdoskopie, nie sklejając się ponownie w całość. Towarzyszące architekturze historycznego Gdańska kikuty drzew wskazują na poczucie wykorzenienia, zwiędłe słoneczniki oznaczają przemijanie, spękane szkło to kruchość psich lat młodości i beztroski, pamięci, ideałów. Dynamika tego obrazu daleka jest jednak od rezygnacji czy apatii. Wręcz przeciwnie, ogromna energia płynąca z tego wizerunku każe ufać w cykl tworzenia z niszczenia i niszczenia dla tworzenia, według którego swojego dzieła dokonywał grassowski Oskar.