GGM2

Jak tak dalej pójdzie wchłonę cały wszechświat

Miejsce: Gdańska Galeria Miejska 2, ul. Powroźnicza 13/15
Wernisaż: 19.01.2018, piątek godz. 19.30
Wystawa: 19.01 - 04.03.2018
Artyści: Anca Benera & Arnold Estefan, Alicja Bielawska, Viktor Frešo, Matej Gavula, Markus Hanakam & Roswitha Schuller, Jaroslav Kyša, Kama Sokolnicka, Hilla Toony Navok, Anna Witkowska & Adam Witkowski
Kuratorzy: Jaro Varga, Piotr Stasiowski

Zacznijmy od zadania prostego pytania, które w 1944 roku sformułował fizyk i laureat Nagrody Nobla Erwin Schrödinger: Czym jest życie? I załóżmy, że odpowiedź na nie znajdziemy w idei amerykańskiego fizyka Michio Kaku, mówiącej, że następcą Internetu będzie sieć połączonych umysłów tworzących sztuczne sieci neuronowe, współdzielące informacje i emocje, będące rodzajem systemu stworzonego dla ludzkości, specjalną biblioteką świadomości. Transhumanistyczna rewolucja oznaczałaby nieograniczone życie na poziomie archiwizacji, gromadzenia i generowania danych, które reprezentowałyby ludzkie myślenie, świadomość i emocje. Żylibyśmy jako post-biologiczna forma życia. Równolegle do wizji życia bez ciała można by przywołać postać wybitnego brytyjskiego astrofizyka Stephena Hawkinga, chorującego na stwardnienie zanikowe boczne, komunikującego się ze światem za pomocą syntezatora generowania mowy poprzez wprowadzanie wypowiedzi przez wirtualną klawiaturę. Podobną wizję przyszłości człowieka jako kombinacji hybryd biologicznych i niebiologicznych przekazał amerykański naukowiec Ray Kurzweil w swoich prognozach. Wynalazca oprogramowania OCR w 1974 roku, mającego na celu rozpoznawanie znaków i tekstu w plikach graficznych, w 2009 roku, wraz z NASA i Google utworzył wydział futurologii na Singularity University w Dolinie Krzemowej, który ma za zadanie "przygotowanie ludzkości na przyśpieszoną zmianę technologiczną". Nasze życie coraz bardziej pogrąża się w symulakrach.


A propos symulakrów. Richard Kongrosian, jeden z bohaterów klasycznej powieści sf z 1964 roku Philipa K. Dicka Simulakra pełni w niej funkcję symbolicznej figury artysty. Wybitny pianista, grywający w Białym Domu przy użyciu psychokinezy klasyczne utwory Brahmsa i Schumanna cierpi na zaburzenie psychiczne - zdaje się mu, że zapach jego ciała jest w stanie uśmiercać. Stroni od ludzi, stara się żyć na obrzeżach społeczeństwa. Mimo to zostaje wplątany w światową politykę. Zostaje oskarżony o plany zabójstwa Pierwszej Damy, pełniącej rolę władczyni w matriarchalnym, totalitarnym państwie Nicole Thibodeaux. Zostaje unieszkodliwiony, a jego ostatnie słowa stają się proroctwem dla roli wizjonera / artysty w społeczeństwie:

(...) Spójrzcie… widzicie to biurko? Teraz jestem jego częścią, a ono jest częścią mnie! Patrzcie! - Stojący na biurku wazon z białymi różami uniósł się i przesunął w powietrzu w kierunku Kongrosiana, wtopił się w jego klatkę piersiową i znikł. - Teraz jest wewnątrz mnie. - Kongrosian drżał. - Wchłonąłem go. Teraz jest mną. A... - wskazał na biurko - ja jestem nim!

W miejscu gdzie stał wazon, Nicole ujrzała formującą się gęstą, kolorową plątaninę materii organicznej, gładkie, czerwone rurki i coś, co wyglądało na część systemu wewnątrzwydzielniczego. Zdała sobie sprawę, że jest to część organizmu Kongrosiana. Prawdopodobnie śledziona i naczynia krwionośne, które ją odżywiały. Organ pulsował rytmicznie. Był żywy i aktywny. Bardzo skomplikowany. Nie mogła od niego oderwać oczu. Nawet Wilder Pembroke patrzył z niedowierzaniem.

- Wywracam się na lewą stronę! - jęczał Kongrosian. - Jak tak dalej pójdzie, wchłonę cały wszechświat i to, co się w nim znajduje. Na zewnątrz mnie pozostaną tylko moje organy wewnętrzne i wtedy pewnie umrę!”.
(Philip K. Dick, Simulakra, 1964, Prószyński i S-ka, Warszawa 2002, tłum. J. Jóźwiak, s. 154)

 
Kim jest współczesny Kongrosian? Jak sytuuje się względem społeczeństwa i czy jego twórczość, mimo pozornej ambiwalencji nie jest pozbawiona polityczności? Czy również używa w swej twórczości telekinezy – sterowania dziełem na odległość? Czy wchłaniając w głąb siebie kolejne fragmenty rzeczywistości przekształca je na symulakry? Czy artysta staje się nowym Kongrosianem a rebours? Sparafrazujmy wcześniejsze pytanie Erwina Schrödingera: czym jest natura? Czy możliwa jest kontynuacja natury i człowieka w świecie post-biologicznym, w precesji symulakrów? Jak wyglądałby w przyszłości nasz spacer z psem w lesie?


Anca Benera (Rumunia, ur. 1977) & Arnold Estefan (Rumunia / Węgry, ur. 1978)
Pracują wspólnie od 2011 roku. Przed tą współpracą współtworzyli Centrum Wizualnych Introspekcji w Bukareszcie, gdzie byli kuratorami wielu warsztatów, projektów publicznych i wydawnictw między 2008 a 2012 rokiem. Pracują w różnych mediach, są twórcami instalacji, wideo, performansów, rysunków i miejskich interwencji. Ich prace prezentowane były m.in. w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Węgrach, Austrii, Słowacji, Polski, Niemczech, Ukrainie.
beneraestefan.ro

Alicja Bielawska (Polska, ur. 1980, Warszawa)
Studiowała historię sztuki na UW w Warszawie, sztukę na Gerrit Rietveld Academie w Amsterdamie, Central Saint Martins College of Art & Design w Londynie. Tworzy przestrzenne instalacje, w których często wykorzystuje materiały codziennego użytku. Swoich prac nie nazywa rzeźbami, a przedmiotami. Również rysuje, a w tytułach swoich prac wykorzystuje zapamiętane fragmenty rozmów bądź luźnych myśli. W 2015 była nominowana do nagrody Spojrzenia w Zachęcie, a w 2016 do Paszportów Polityki. Swoje prace prezentowała na wielu wystawach, m.in. we Włoszech, Czechach, Węgrach, Holandii, Hiszpanii, Niemczech.
alicjabielawska.com

Viktor Frešo (Słowacja, ur. 1974 Bratysława)
Studiował na Akademiach Sztuk Pięknych w Bratysławie i Pradze. Jest jednym z najbardziej znanych twórców debiutujących po 2000 roku w Czechach i na Słowacji. Jego prace bywają nietypowe, ale zwykle odzwierciedlają zastane sytuacje społeczne i kulturowe. Tworzy obiekty, rzeźby, malarstwo, bywa również autorem interwencji miejskich. Był finalistą konkursu Oskara Čepána w 2009 roku. Prezentował swe prace m.in. Holandii, Indiach, Stanach Zjednoczonych, Hiszpanii, Francji i Polsce.
viktorfreso.com

Matej Gavula (Słowacja, ur. 1972 Bratysława)
Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Bratysławie, gdzie prowadził również autorską pracownię w latach 1996-2012. Razem z Milanem Tittelem od 1997 roku współtworzą grupę XYZ. Tworzy wideo, obiekty, instalacje wykorzystujące codzienne przedmioty, kreując dla nich nowe konteksty, znajdując dla nich nietypowe połączenia. Nowe sensy prac odkrywa za pomocą minimalnych środków. Często odwołuje się do klasycznych prac Júliusa Kollera i czechosłowackiego konceptualizmu z lat 60. Swe prace prezentował m.in. we Włoszech i Grecji.

Markus Hanakam (Niemcy, ur. 1979 Essen)
Studiował na Uniwersytecie w Essen, na Wydziale Sztuki i Designu, a od 2002 na Uniwersytecie Sztuk Stosowanych w Wiedniu, gdzie w 2009 uzyskał dyplom na Wydziale Edukacji Sztuki i na Wydziale Rzeźby i Multimediów.
Roswitha Schuller (Austria, ur. 1984 Friesach)
Studiowała na Uniwersytecie Sztuk Stosowanych w Wiedniu (2002-2007) gdzie uzyskała duplom na Wydziałach Edukacji oraz Rzeźby i Multimedów. W 2012 roku obroniła doktorat w macierzystej uczelni.
Od 2004 roku Markus Hanakam i Roswitha Schuller współpracują w duecie. W procesie twórczym wykorzystują różne historyczne i artystyczne strategie w ironiczny sposób. Wspólnie pokazywali prace w Nowym Jorku, Paryżu, Istambule, Moskwie.
hanakam-schuller.com

Jaroslav Kyša (Słowacja, ur. 1981 Bratysława)
Ukończył studia na Uniwersytecie Technicznym w Koszycach, na Wydziale Sztuki i Intermediów. W 2014 przebywał na stypendium twórczym w Domu Kereta w Warszawie. W tym samym roku był finalistą Nagrody Oskara Čepána. W 2015 przebywał na rezydencji w Nowym Jorku. Swoje prace pokazuje na wielu wystawach na Słowacji i zagranicą. Często tworzy instalacje i obiekty dedykowane do miejsc, w których są pokazywane. Jest też autorem interwencji na ulicach miast, które dokumentuje za pomocą wideo. Fascynują go gołębie.
jaroslavkysa.com

Kama Sokolnicka (Polska, ur. 1978, Wrocław)
Studiowała na ASP we Wrocławiu. Mieszka i pracuje w Berlinie. W swoich pracach przykłada uwagę do surowości rzeczy i języka, które przekłada na swoje realizacje z tkanin, słów, światła, drewna, pleksi, metalu i innych tworzyw. Jej twórczość waha się między kolażem, obiektami, niewielkimi interwencjami w otoczeniu aż po betonową rzeźbę. W 2009 była nominowana do nagrody Gazety Wyborczej Warto. Pokazywała swoje prace m.in. we Francji, Niemczech, Anglii, Włoszech, Węgrach czy Serbii. Przebywała na stypendiach twórczych w Nowym Jorku, Francji i Niemczech. Obecnie naucza na Akademii Sztuki w Szczecinie.
kamasokolnicka.net

Hilla Toony Navok (Izrael, ur. w Tel Aviwie)
Ukończyła studia na Akademii Sztuki i Designu w Bezalel w 2009 roku. Tworzy instalacje łączące obiekty rzeźbiarskie i kolorowy rysunek. Stara się odnajdywać modernistyczne i abstrakcyjne inspiracje w popularnych produktach konsumpcji. Pozbawia je ich użytecznych funkcji przekształcając w nowe, zaskakujące obiekty. Hilla Navok często prezentuje swoje prace w Izraelu, ale również zagranicą, m.in. w Czechach, Niemczech czy Polsce. W 2011 Navok otrzymała Samuel Givon Prize, przyznawaną przez The Tel Aviv Museum of Art, a w 2012 specjalną nagrodę izraelskiego Ministerstwa Kultury i Sportu. Była także redaktorką magazynu Picnik.
toonynavok.com

Anna Witkowska (Polska, ur. 1978 w Bydgoszczy) & Adam Witkowski (Polska, ur. 1978 w Bydgoszczy).
Studiowali na ASP w Gdańsku. Anna skończyła studia w 2003, a Adam w 2004 roku. Stanowią nie tylko duet artystyczny przy wielu wspólnych projektach, ale również życiowy. Używają różnorodnych środków wypowiedzi. Ważnym aspektem ich prac jest dźwięk, ze względu na artystyczne zainteresowania Adama. Anna jest również doświadczoną graficzką i dizajnerką wielu książek z dziedziny kultury i sztuki, co ma przełożenie na jej twórczość. W 2011 roku byli nominowani do Nagrody Spojrzenia w Zachęcie. W 2014 byli kuratorami festiwalu Narracje. Współtwórcy nieformalnego ruchu Znajomi znad morza. Wystawiają w Polsce i zagranicą, m.in. Czechach, Niemczech, Holandii.
aniawitkowska.com adamwitkowski.com