Po prawdże to piękny sztatek beł, War aijentlich ain scheenes Schiff

Wystawa Po prawdże to piękny sztatek beł | War aijentlich ain scheenes Schiff prezentuje prace współczesnych artystów z Niemiec, Polski, Rosji i Szwecji. Nawiązują one do bodaj najbardziej tragicznego zdarzenia w historii Morza Bałtyckiego, które rozegrało się w ostatnich miesiącach II wojny światowej podczas ewakuacji niemieckich uchodźców z portów Prus Wschodnich: Memel (Kłajpedy), Königsberg (Kaliningradu), Gotenhafen (Gdyni) i in. Akcję opatrzono kryptonimem „Operacja Hannibal”. Niektóre ze statków transportujących uchodźców nigdy nie dotarły do portów docelowych. Szacuje się, że w jednostkach zatopionych w następstwie ataków powietrznych i torpedowych zginęło ok. 40 000 osób, w większości cywilów, dzieci i kobiet.

Jedną z inspiracji powstania wystawy jest powieść Güntera Grassa,Idąc rakiem/Im Krebsgang, oparta na historii zatopienia statkuWilhelm Gustloff, storpedowanego przez sowiecką łódź podwodną w końcowej fazie II wojny światowej - 30 stycznia 1945 r. w kilka godzin po wypłynięciu z gdyńskiego portu. Zginęło wówczas około 9 000 osób, w większości cywilów, kobiet i dzieci. Rozkaz odpalenia torped wydał kapitan łodzi podwodnej Aleksander Marinesko. Tragedia zatopienia Wilhelma Gustloffa zebrała największe żniwo ofiar w historii katastrof morskich. W swojej powieści Günter Grass nadaje zatonięciu specyficznie niemiecki kontekst i zaznacza jego miejsce w niemieckiej pamięci zbiorowej. W tym samym czasie zostało storpedowanych kilka innych statków: Steuben (10 lutego 1945, 3-4000 ofiar), Goya (16 kwietnia 1945, około 7000 ofiar) iCap Arcona (zaatakowany z powietrza 3 maja 1945, około 5000 ofiar).

Powieść Grassa jest jedną z wielu pozycji książkowych oraz filmów dokumentujących i nagłaśniających historię statku Wilhelm Gustloff. Mimo to, nie wszystkie fakty i okoliczności zdarzenia zostały wyjaśnione. Wrak Wilhelma Gustloffa, wraz z ciałami tysięcy ofiar, podobnie jak inne jemu podobne statki, spoczywa na dnie Bałtyku. I jakkolwiek zapomniany, stał się zarówno fizycznym, jak i symbolicznym memento najbardziej śmiercionośnego okresu w dziejach Morza Bałtyckiego.

Katastrofy, o których tu mowa pozostają w ogromnej mierze nierozpoznane nie tyko w skali światowej, ale także w świadomości mieszkańców krajów otaczających Bałtyk. Może to wynikać ze złożoności procesów historycznych tamtego okresu, które przydają symbolicznego znaczenia zatopionym wrakom. Nadal, po zgoła sześćdziesięciu latach od tamtych wydarzeń, ten trudny temat nie poddaje się łatwo dyskusji. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy może być sam moment historyczny, w którym rozegrała się tragedia, czyli końcowa faza II wojny światowej, podczas której miliony ludzi straciły życie. Natomiast pokrzywdzonymi na statkach byli prawie wyłącznie Niemcy, którzy wedle czarno-białej propagandy nie mogli być przedstawiani jako ofiary.

Dla przykładu w Szwecji, szczególnie wśród młodszego pokolenia, temat zatopionych statków jest prawie nieznany. Wśród różnych przyczyn tego zaniedbania, można dopatrywać się i takiej, że statki owe zbyt wyraziście przypominają Szwecji jej własne stanowisko podczas II wojny światowej. Po dziś dzień przykrywa je zresztą zbiorowa amnezja. Jeden z tropów interpretacyjnych funkcjonujących w Polsce uznaje katastrofę Wilhelma Gustloffa za wydarzenie zewnętrzne, niepowiązane z naszym krajem. Tymczasem nie jest tajemnicą, że wielu Polaków w tamtych czasach popierało czystki etniczne na ludności niemieckiej w Prusach Wschodnich. Zaś w rosyjskim Kaliningradzie wzniesiono ogromny pomnik ku czci kapitana Aleksandra Marinesko, uhonorowanego tytułem bohatera Związku Radzieckiego w 1990 r., a więc stosunkowo późno. Nadal wiele kontrowersji budzi stwierdzenie, że podjęta przez niego decyzja pociągnęła za sobą śmierć tysięcy cywilów, w tym dzieci.

Zatopienie Wilhelma Gustloffa oraz pozostałych jednostek wiąże się z odmiennymi znaczeniami i konsekwencjami w Niemczech, Polsce, Rosji oraz w Szwecji, które w dużej mierze są nieprzystawalne. Może więc, zamiast podejmować próby wydobycia statków na powierzchnię i w ten sposób przywoływać pamięć o wojnie, lepiej byłoby pozostawić je na dnie morza. Z drugiej zaś strony, pozostając nietknięte na swoim miejscu funkcjonują jako mity przeszłości w pamięci zbiorowej niczym ukryte memento mori o potężnej historycznej sile wyrazu. Stoimy więc przed pytaniem, na ile możliwe jest tworzenie pokojowej przyszłości bez jednoczesnej dyskusji pomiędzy sąsiadami o tamtych historycznych wydarzeniach, w których życie straciło 40 000 osób. I dlatego, żeby uwolnić pozostające na dnie wraki od historycznego ciężaru, niezbędna jest dyskusja.

Zaproszeni przez nas artyści z Polski, Niemiec, Szwecji i Rosji zmierzyli się z tematem Wilhelma Gustloffa, a w pracach zgromadzonych na wystawie Po prawdże to piękny sztatek beł War aijentlich ain scheenes Schiff odnajdujemy twórczy punkt widzenia zarówno na tamte wydarzenia, jak i na symboliczne znaczenie nadawane statkowi Wilhelm Gustloff. Leżący u podstaw wystawy temat może być postrzegany bardzo wąsko i problematycznie. Jednak w szerokim ujęciu, wystawa z wnikliwością podchodzi do jednego z najważniejszych okresów w historii Morza Bałtyckiego i tym samym otwiera nowe perspektywy na wspólną przyszłość.

Martin Schibli

Artyści:

Magnus Petersson (SE), Jonas Dahm (SE), Jörg Herold (DE), Günter Grass (DE), Evgeny Umansky (RU), Anna Steller (PL), Olo Walicki (PL), Huber Czerepok (PL)

Wydarzenia towarzyszące wystawie:

24.01.2014

Po prawdże to piękny sztatek beł

16:00 spotkanie z artystami biorącymi udział w wystawie poświęcone pamięci zbiorowej w sztuce, moderowane przez kuratora wystawy Martina Schibli (spotkanie w języku angielskim),

Gdańska Galeria Güntera Grassa, ul. ul. Szeroka 34/35, 36, 37, Grobla I 1/2

17:30 przejazd autobusem na wernisaż w Centrum Edukacji Artystycznej Łaźnia 2 w Nowym Porcie na wystawę Trans-Russian Art Project „9000 km”.

TRANS-RUSSIAN ART PROJECT 9000 km

Gdańsk: 25 stycznia - 16 marca 2014 | Centrum Edukacji Artystycznej Łaźnia 2, ul. Strajku Dokerów 5

Wernisaż: 24 stycznia 2014, godz. 18.00

Kurator: Evgeny Umansky

Koordynatorzy: Agnieszka Wołodźko, Ignas Kazakevicius

Financial support of the project:

European Union, Lithuania-Poland-Russia ENPI Cross-border Cooperation Programme 2007-2013

www.laznia.pl

Po prawdże to piękny sztatek beł

19:00 przejazd autobusem na wernisaż wystawy Po prawdże to piękny sztatek beł w 4G

19:30 wernisaż wystawy w 4G, któremu będzie towarzyszyć performance Anny Steller „Nieubłagane piękno katastrofy” z muzyką na żywo Ola Walickiego. Premiera performance odbyła się na otwarciu Międzynarodowej wystawy „Telling the Baltic” w Blekinge County Museum w Karlskronie (Szwecja).

25.01.2014

Po prawdże to piękny sztatek beł

17.00 "Ludzka historia Wilhelma Gustloffa" - spotkanie z Claes-Göran Wetterholm, szwedzkim ekspertem od wraków w Morzu Bałtyckim

w Gdańskiej Galerii Güntera Grassa, ul. Szeroka 34/35, 36, 37, Grobla I 1/2

26.01.2014 | 17:00 Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia , ul. Jaskółcza 1

SPOTKANIA I MIKROUTOPIE Odsłona I: „Ladonia”

Lars Vilks, Martin Schibli | Kurator: Agnieszka Wołodźko

Spotkania i mikroutopie to nowy projekt artystyczno-badawczy realizowany w CSW Łaźnia, będący wynikiem badań nad sztuką partycypacyjną w krajach skandynawskich w latach 1990-2010.

Pierwsza odsłona dotyczyć będzie Ladonii - mikropaństwa (1 km2) powołanego w 1996 r. przez szwedzkiego artystę Larsa Vilksa - którego podstawową wartością jest „bezgraniczna wolność”. W czasie spotkania, o Ladonii będą opowiadać: artysta Lars Vilks oraz szwedzki kurator Martin Schibli.

31.03.2014

19:30 finisaż wystawy

- inscenizacja teatralna na motywach książki Güntera Grassa „Idąc rakiem” w adaptacji Pawła Huelle wykonana przez aktorów Miejskiego Teatru im. Witolda Gombrowicza w Gdyni: Szymon Sędrowski jako Dawid, Maciej Wizner jako Konrad.

Wystawa objęta jest patronatem honorowym Ambasady Szwecji.

Partnerzy wystawy:

Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, Dom Güntera Grassa w Lubece, Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza w Gdyni, Staatliches Museum Schwerin, Medienarchiv Günter Grass Stiftung Bremen.

Patroni medialni i partnerzy promocji wystawy:

AMS, o.pl, histmag.org, Gazeta Wyborcza Trójmiasto, trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, in your pocket, Karta do Kultury.

Po prawdże to piękny sztatek beł | War aijentlich ain scheenes Schiff *Wernisaż: 24 stycznia 2014 roku | 19.30 | Wystawa: 25.01- 31.03.2014

Kurator: Martin Schibli, Iwona Bigos

Miejsce: Gdańska Galeria Güntera Grassa, ul. Szeroka 34/35, 36, 37, Grobla I 1/2

Godziny otwarcia galerii: wt-śr 11-17, czw-nie 11-19

* tytuł wystawy pochodzi z książki Güntera Grassa „Idąc rakiem”.

Biogramy:

Magnus Peterssonukończył Valand - Szwedzką Akademię Sztuki w Göteborgu, gdzie studiował w latach 1999-2004. Wcześniej kształcił się w kilku szkołach artystycznych niższego szczebla w Szwecji i Finlandii. Mieszka i pracuje w Halltorp na południowo - wschodnim wybrzeżu Szwecji. Od czasu obrony dyplomu w 2004 r. brał udział w kilku wystawach zagranicznych: w Rosji, Niemczech, Białorusi, Litwie, Polsce, Austrii, Danii, Słowenii i w USA. W ciągu ostatnich dziesięciu lat często angażował się w wyprawy eksplorujące wraki statków razem z Deep Sea Production i w efekcie tej współpracy i przy udziale Marina Mätteknika udało mu się zrealizować kilka projektów artystycznych z wykorzystaniem techniki scan - sonar.

Jonas Dahm

Morze fascynowało Jonasa, urodzonego i wychowanego na południowym wybrzeżu Szwecji od zawsze. W wieku 10 lat zaczęła się jego przygoda z nurkowaniem: na początku w towarzystwie ojca - zawodowego nurka, a przy okazji pasjonata eksploracji wraków statków. To doświadczenie wzbudziło w Jonasie zainteresowanie nurkowaniem eksploracyjnym i historią marynarki morskiej.

Podczas służby wojskowej w marynarce, gdzie zajmował się oczyszczaniem terenu z min, zainteresował się fotografią podwodną. Mimo, że zawodowo pracuje jako strażak, udało mu się podtrzymać zainteresowanie nurkowaniem eksploracyjnym do wraków statków oraz fotografią, szczególną uwagę poświęcając historiom jednostek zaginionych na morzu.

W drugiej połowie lat 90-tych zetknął się z Carlem Douglasem (z Deepsea Productions) oraz Ola Oskarsson (z MMT - firmą zajmującą się badaniem morza), z którymi nawiązał stałą współpracę. Zaowocowała ona odnalezieniem ponad setki wraków zalegających dno Bałtyku, wśród których znalazły się takie historyczne jednostki, jak: SteubenSvärdetPrinz Adalbert oraz brytyjska łódź podwodna z I wojny światowej E18. W efekcie tych działań powstał telewizyjny film dokumentalny Vrakletarna (2007) oraz książka Shipwrecks of the Baltic (Wraki Bałtyku) autorstwa Björn Hagberg, Jonasa Dahma i Carla Douglasa (2008).

Od niedawna Jonas pracuje na pełny etat jako fotograf i nurek dla Deepsea Productions/MMT. Wraz z Carlem Douglasem uzupełnia materiały do kolejnej publikacji, której zamysłem jest wizualność oraz opowiedzenie historii przy pomocy obiektywu aparatu fotograficznego.

Jörg Herold

urodzony w Lipsku w 1965 r. kształcił się w sztukaterii w latach1986-88, a także studiował malarstwo w Hochschule für Graphik und Buchkunst w Lipsku oraz Hochschule Berlin-Weißensee w latach1987 - 1990. Jest laureatem licznych nagród i stypendiów (m.in. w Niemczech i Japonii). Brał udział w wystawach zbiorowych (m.in. w Niemczech, Korei Południowej, w Chinach, Szwajcarii i Belgii), ale też wystawiał swoje prace indywidualnie: w Berlinie, Lipsku, Lubece, Magdeburgu, Kabulu, na Krymie i w wielu innych miejscach. Mieszka i pracuje w Lipsku i Maklemburgii - Pomorzy Przednim.

Günter Grass

Günter Wilhelm Grass (ur. 16 października 1927 w Gdańsku) - niemiecki rzeźbiarz, grafik oraz przede wszystkim pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1999. Doktor honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego (za wybitną twórczość literacką oraz wkład w polsko-niemieckie pojednanie) oraz Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Honorowy Obywatel Miasta Gdańska. Autor wydanej w 2002 powieści "Im Krebsgang" (Idąc rakiem), której wątkiem przewodnim jest tragedia statku "Wilhelm Gustloff". Powieść ta była inspiracją do stworzenia wystawy "Po prawdże to piękny sztatek beł".

Evgeny Umansky

(ur. 1961), artysta plastyk, kurator. Zainteresowania artystyczne - badanie i krytyka współczesnego społeczeństwa oraz praca z różnymi kontekstami społecznymi. W swojej twórczości wykorzystuje istniejące już zjawiska estetyczne oraz refleksję artystyczną anonimowych autorów (graffiti i sztuka uliczna, a także mass media, technologie reklamowe), tworząc własną interpretację materiału wyjściowego. Uczestnik rosyjskich i międzynarodowych wystaw oraz projektów, jak np.: Davaj, Davaj”, Berlin, Niemcy - Wiedeń, Austria (2002); „Rosyjska ruletka”, Wiesbaden, Niemcy (2008); Monsters - People, Murders, Power Machines", Drezno, Niemcy (2008); I Uralskie Biennale Industrialne Sztuki Współczesnej, Jekaterynburg, Rosja (2010).

"Monument", instalacja wideo, 2014

Z udziałem:

Тrofim Popov - zdjęcia

Sergey Sorokin - programowanie

Jego Wysokość Zbieg Okoliczności niezmiennie odgrywa istotną rolę w dziejach świata. Historia Gustloff - Marinesco oparta jest na ludzkiej tragedii i zwycięstwie pyrrusowym.

Instalacja wideo składa się ze zdjęć pomnika wzniesionego w Kaliningradzie na cześć bohatera Związku Radzieckiego - Aleksandra Marinesko. Zaprogramowana na podstawie teorii liczb losowych, tworzy nieskończony zbiór przypadkowych zbiegów okoliczności.

Anna Steller

tancerka, performerka i choreografka. Na scenie występuje od 1993 roku, również od tego czasu tańczy w Gdańskim Teatrze Dada von Bzdulow. W 2003 roku zaczęła współpracę z Teatrem Patrz Mi Na Usta. Gościnnie występowała w Teatrze im. Gombrowicza w Gdyni i Teatrze Wybrzeże. Współpracuje także z CSW Łaźnia w Gdańsku. W roku 2005 wraz z Magdą Jędrą założyła zespół Good Girl Killer. Jest bardzo aktywną artystką, bierze udział w wielu festiwalach i projektach na pograniczu tańca i sztuki performance.

Olo Walicki

Olo Walicki jest kontrabasistą, kompozytorem i producentem. Debiutował jako szesnastolatek grając w awangardowym zespole Niebieski Lotnik z Jerzym Mazzollem i Jackiem Olterem. Uczestniczył w nurcie określanym jako scena yassowa. W latach 1996-2004 Walicki występował i nagrywał z Kwartetem Zbigniewa Namysłowskiego. Współtworzył free-jazzowy Łoskot, popowo-alternatywną Szwagierkolaskę, grupę Oczi Cziorne i późny skład zespołu Miłość. Uczestniczył w nagraniu kilkudziesięciu albumów. Od ponad dziesięciu lat autorskie projekty Ola Walickiego publikowane są przez jego własne wydawnictwo. Poza autorskimi płytami komponuje muzykę dla teatru i filmu, m.in. dla Ingmara Villqista i Adama Sikory. Walicki współpracuje m.in. z Gabą Kulką, Maćkiem Szupicą, Maciem Morettim, Piotrem Pawlakiem, Wojtkiem Mazolewskim, Tomkiem Sowińskim, Kubą Staruszkiewiczem, Michałem Gosem, Wacławem Zimplem, Tymonem Tymańskim, Mikołajem Trzaską, Leszkiem Możdżerem, Sławkiem Jaskułke, i teatrami Dada von Bzdülöw i Cynada. Jego ostatnie projekty to: Zespół Cieśni i Tańca oraz Saintbox (album tej grupy ukaże się na początku 2012). [olowalicki.com]

NIEUBŁAGANE PIĘKNO KATASTROFY

performance: Anna Steller, Olo Walicki

premiera performensu miała miejsce 9.06.2012 na otwarciu Międzynarodowej wystawy "Telling the Baltic" Blekinge County Museum Karlskrona Szwecja

Performance ruchowy realizowany przeze w ramach wystawy Telling The Baltic inspirowany jest zatonięciem MS Wilhelm Gustloff na wodach morza bałtyckiego w 1945 roku. W performance wykorzystano obiekt-akwarium w kształcie trumny. Akwarium to podczas performance'u wypełnione jest wodą morską.

Kostiumy które ma na sobie artystka nawiązują charakterem do ubrań noszonych w latach czterdziestych XX wieku. Są to ubrania typu vintage, które sukcesywnie w trakcie trwania performance'u są zdejmowane, aby pozostać w finalnej scenie tylko w halce, w której artystka zanurza się w akwarium i nieruchomieje. Podczas performance'u Anne Steller towarzyszy muzyka przygotowana przez Olo Walickiego.

Hubert Czerepok

ur. 1973 w Słubicach, absolwent zakopiańskiej Szkoły Kenara, oraz poznańskiej ASP, gdzie studiował w pracowniach Izabeli Gustowskiej i Jana Berdyszaka. W duecie artystycznym Magisters (ze Zbyszkiem Rogalskim) produkował absurdalne fotografie i filmy. Współpracując z Sebastianem Mendezem, opracował strategiczną grę Survivors of The White Cube - symulację świata sztuki. Tworzył ze Stevem Rushtonem death-metalową grupę Children of Sodom.

Rysuje, maluje, tworzy obiekty, instalacje, realizuje wideo, animacje, wykonuje filmy found footage. Opracowuje projekty multimedialne, oraz działa w przestrzeni publicznej. Jednym z tematów przez niego podejmowanych są relacje pomiędzy fikcją i prawdą historyczną, przy czym to nie fakty same w sobie interesują artystę najbardziej, ale sposób w jaki mutują i ulegają formalnym i semantycznym przekształceniom.

Od wielu lat prowadzi warsztaty artystyczne dla dzieci i młodzieży (m.in. w CSW Łaźnia w Gdańsku, Galerii Arsenał w Białymstoku, Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie), w których podejmuje zagadnienia związane z artykulacją wolności, dekonstrukcją stereotypów.

Claes-Göran Wetterholm

mieszka w stolicy Szwecji - Sztokholmie, urodzony w 1952 r. ukończył studia wyższe. Jest pisarzem i historykiem morza.

Moje zainteresowanie historią Titanika datuje się od 1960 r., kiedy obejrzałem dokumet BBC w szwedzkiej telewizji.

W swoich badaniach koncentrowałem sie początkowo na samym statku, ale stopniowo coraz bardziej intrygowały mnie osobiste historie pasażerów, szczególnie tych podróżujących trzecia klasą. Ta moja aktywność doprowadziła do powstania wielu książek, publikacji oraz dokumentów radiowych i telewizyjnych. Od roku 1986 pracowałem przy rozmaitych wystawach dotyczących Titanika, a od 1996 zajmuje się historią tego statku w pełnym wymiarze. W latach 1996-2000 zaangażowałem się w przedsięwzięcie Voyager Titanic Exhibition, GmbH w Hamburgu, Zurichu oraz Monachium.

Obecnie pracuję nad wystawą objazdową, która miała swoją pierwszą odsłonę w Hiszpanii: tamże oraz w sąsiedniej Portugalii odwiedziła wiele miast, a w latach 2008 - 2009 zawitała do Berlina. W maju 2009 umieszczono ją w Sztkoholmie w Szwedzkim Narodowym Muzeum Morskim, a w okresie między majem a wrześniem 2013 r. była pokazywana w budynku Värmekyrkan w Norrköping. Prowadzę również wykłady o Titaniku i kwestiach emigracji w Szwecji, a także na terenie Skandynawii, w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Kanadzie oraz na amerykańskich statkach wycieczkowych. Ostania prezentacja miała miejsce na M/S Balmoral podczas wydarzenia specjalnego jakim był rejs upamiętniający Titanika, na trasie Southampton - Nowy Jork w kwietniu 2012 r.

Wspólnie z RMS Titanic, Inc. brałem udział jako historyk w czterech ekspedycjach do Titanika w latach: 1993, 1994, 1996 oraz 1998, i to podczas tej drugiej udało się dokonać prac rekonstrukcyjnych o największym zasięgu. Badanie wraku trwało wówczas cztery tygodnie i mimo, że nie sam nie nurkowałem, miałem możliwość obejrzenia i zbadania tysięcy artefaktów wydobytych z wraku.

Jestem współtwórcą i przewodniczącym Scandinavian Titanic Society (Skandynawskiego Towarzystwa Titanika), które powstało w 2001 r.

Książki i publikacje:

”Titanik” - katalog wystawy w Narodowym Muzeum Morskim w Sztokholmie w 1987 r.

”Titanic”, Skärhamn 1988. Wydanie wznowione przez Prisma, Sztokholm 1996 i 1999.

”Skrufångaren Per Brahe” (”Parowiec Per Brahe”), Skärhamn 1989.

”Ångaren Per Brahes märkliga öde” (”Niezwykłe dzieje parowca Per Brahe”) , Gränna 1990. Katalog wystawy w Andrée Museum, Gränna.

”SS Trafik af Hjo”, Skärhamn 1990.

”Titanics Skatter” (”Skarby Titanika”) - katalog wystawy w Narodowym Muzeum Morskim, Sztokholm 1991.

”Vrak i svenska vatten” (”Wraki na wodach Szwecji”), Stockholm 1994. ”Emigranttrafiken över Atlanten” (”Emigranci w drodze za Atlantyk”) - katalog wystawy w Narodowym Muzeum Morskim, Sztokholm 1996.

”Expedition Titanic” (”Ekspedycja Titanik”) wspólnie z Holgerem von der Ley), Sztutgart 1997.

”Breven från Titanic” (”Listy z Titanika”) - katalog wystawy w Muzeum Poczty, Sztokholm 2000. Publikacja została wydana w językach szwedzkim i angielskim.

”Dödens hav. Östersjön 1945” (”Morze Śmierci. Bałtyk 1945”), Sztokholm 2002. Przetłumaczona na duński i estoński.

”Lusitanias undergång. Atlanten 1915” (”Zatonięcie Luzytanii. Atlantyk 1915), Sztokholm 2005.

”Nelson. Mannen som aldrig dör” (”Nelson. Człowiek, który nie umiera”), Sztokholm 2005.

”Titanic La Exposición” (”Titanik - Ekspedycja”) - katalog wystawy upamiętniającej setną rocznicę zatonięcia Titanika 2012, Empuriabrava 2007.

”Sagoskeppet” (”Statek marzeń”), Sztokholm 2008.

”Titanik - wystawa” - katalog wystawy wydany w językach: szwedzkim, duńskim, niemieckim, hiszpańskim i angielskim 2009 - 2013.

Kurator:

Martin Schibli

kurator, krytyk i wykładowca mieszkający w Szwecji. W latach 2006-2012 jako kurator i szef działu wystaw przekształcił Kalmar konstmuseum w jedną z najbardziej liczących się instytucji sztuki w Szwecji. W ciągu ostatniej dekady Schibli był kuratorem około 80 wystaw w 11 krajach w tym: Szwecji, Rosji, Niemczech, Polsce i na Litwie, zarówno w muzeach, galeriach, jak i w ramach biennale. W 2012 roku Kalmar konstmuseum było także oficjalnym partnerem Berlin Biennale. Kurator indywidualnych pokazów prac Artura Żmijewskiego, Mariny Naprushkiny i Georga Baselitza. Jest także jednym z głównych kuratorów nadchodzącego biennale w Shiryaevie, Rosja. W przygotowaniu także projekty wystawiennicze w Rosji, Chinach i Chile. Schibli znany jest w Szwecji także dzięki swojej książce Jak zostać artystą współczesnym w trzy dni, będącej zbiorem rad dla początkujących adeptów art worldu. Oprócz działalności kuratorskiej Schibli wykłada także regularnie na uniwersytetach i uczelniach artystycznych.

Aktorzy Teatru im. Witolda Gombrowicza w Gdyni, biorący udział w inscenizacji teatralnej na motywach książki Güntera Grassa „Idąc rakiem” w adaptacji Pawła Huelle:

Maciej Wizner

absolwent PWST im. L. Solskiego w Krakowie, Wydział Aktorski we Wrocławiu. Grał w Teatrze Polskim we Wrocławiu, Teatrze Ludowym w Krakowie, Teatrze Śląskim w Katowicach, od ponad dwóch lat związany z Teatrem Miejskim im. W. Gombrowicza w Gdyni. Za rolę w "Idąc rakiem", razem z Dorotą Lulką i Szymonem Sędrowskim, otrzymał nagrodę Prezydenta Gdyni

Szymon Sędrowski

od 1 września 2011 aktor Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni. Absolwent Wydziału Aktorskiego PWSFTviT im. Leona Schillera w Łodzi (2000). Debiutował rolą Gumowicza w filmie i serialu TV „Syzyfowe prace”. W latach 2001-2011 związany był z Teatrem im. J. Osterwy w Lublinie. Laurat m.in. Nagrody Prezydenta Gdyni za rolę Dawida w spektaklu „Idąc rakiem” w reżyserii Krzysztofa Babickiego, 2013.