ArtMUSE 2 / PIEKŁO NIEBO

artMUSE - sztuka transformacji miasta Wspólny wymiar historii europejskiej podlega ciągłemu rozwojowi. Celem artMUSE jest wspieranie tego procesu poprzez łączenie wspólnego dziedzictwa historycznego z tematami dotyczącymi teraźniejszości i przyszłości. artMUSE jest wspólnym projektem LWL - Industriemuseum Textilmuseum w Bocholt w Niemczech, Muzeum Bitola oraz National Institution Institute w Macedonii, a także Gdańskiej Galerii Miejskiej we współpracy z Instytutem M2C ze strony polskiej. Projekt jest finansowany przez Unię Europejską.

Wyspa Spichrzów Powstała w XVI w. i funkcjonowała jako dzielnica przemysłowa z licznymi spichlerzami, w XVI w. było ich już około 340. Wyspa niewątpliwie była symbolem bogactwa, dostatku, kupiectwa i zamorskich podróży. Stanowiła magazyny na zboże, żywność, tkaniny, skórę, wyroby z metalu, ceramiki i wszystko, co było przedmiotem handlu z zamorskimi krajami i kojarzyło się z egzotycznością. Wykopanie kanału i utworzenie wyspy ułatwiło skuteczną ochronę spichrzów przed częstymi grabieżami. Na wyspie wprowadzono całkowity zakaz przebywania w nocy, dodatkowo w nocy spuszczano watahy półdzikich psów, a rabunek karano śmiercią. Od 1885 towary były dostarczane do spichlerzy również koleją. Na wyspie istniała rozwinięta sieć torowisk, biegnących z dworca Gdańsk Brama Nizinna. Ze względu na bezpieczeństwo przeciwpożarowe na terenie wyspy wagony kolejowe były ciągnięte przez konie, a nie przez parowozy. Do dzisiaj zachowały się brukowane ulice i pozostałości na nich torów kolejowych, z obrotnicami kolejowymi które służyły do skręcania wagonami w poprzeczne ulice. W 1945 wyspa została prawie całkowicie zniszczona przez wkraczającą do miasta Armię Czerwoną. Najważniejszym ocalałym zabytkiem są Stągwie Mleczne (Brama Stągiewna), powstałe w latach 1517-1519, które zostały podczas ostrzału miasta w dużej części zburzone i spalone. Północna część wyspy znajduje się w niemal całkowicie niezmienionej formie od 1945. Istnieją tam jedynie niezagospodarowane ruiny i resztki bardzo gęstej i zwartej, przedwojennej zabudowy. (różne źródła) PROGRAM artMUSE 2 WENTYLATOR Słowackie Lato w Gdańsku data: 31 sierpień godz. 18:00 oraz 1 wrzesień godz. 17:00 miejsce: Gdańska Galeria Güntera Grassa, ul. Szeroka 34-37, Gdańsk kurator: Lydia Pribišová artyści: Erik Binder, Andrea Kalinová, Michał Moravčík, Katarina Morháčová, Martin Piaček, Tomáš Rafa, Magda Stanová goście: Aleksandra Grzonkowska, Kasia Krakowiak, Krzysztof Miękus, Emilia Orzechowska, Igor Toschevski CZYTELNIA / KSIĘGARNIA data: 31 sierpień oraz 1 wrzesień miejsce: Gdańska Galeria Güntera Grassa, ul. Szeroka 34-37 publikacje artystyczne, magazyny, materiały PIEKŁO NIEBO data: 1 wrzesień 2012 miejsce: Wyspa Spichrzów, koordynacja: Patrycja Ryłko artyści: Jürgen Amthor, Aleksandra Chomicz & António Xavier, Ingo Dietzel, PGR ART [Robotnicy Sztuki: Mikołaj Robert Jurkowski & Sylwester Gałuszka], Marek Rogulski, Ursula Scherrer & Flo Kaufmann, Robert Sochacki, Igor Toschevski, Ania Witkowska ANTYCYPACJE data: 1 wrzesień 2012 godz. 19:00 miejsce: Spiż 7, ul. Chmielna 113, Gdańsk orgnizacja: fundacja TNS przy pomocy Bałtyckiego Bractwa Żeglarzy kurator: Marek Rogulski artyści: Maria Apoleika i Marcel Zammenhoff, Tomasz Kopcewicz, Jacek Kornacki, Leszek Krutulski, OBPW, Andrzej Egon Miastkowski, Krzysztof Polkowski, Marek Rogulski. CIŚNIENIE data: 1 wrzesień 2012 godz. 19:00 miejsce: Spiż 7 orgnizacja: fundacja TNS oraz galeria Siłownia z Poznania, przy pomocy Bałtyckiego Bractwa Żeglarzy kurator: Roman Bromboszcz artyści: Roman Bromboszcz, Adam Ćwiek, Małgorzata Maciaszek, Urszula Szkudlarek, Wojciech Wroński KONCERT WSPÓŁCZESNEJ MUZYKI IMPROWIZOWANEJ data: 1 wrzesień 2012 godz. 20:00 miejsce: Spiż 7 orgnizacja: fundacja TNS oraz przy pomocy Bałtyckiego Bractwa Żeglarzy artyści: Oleg Dziewanowski, Rogulus, Tomasz Szwelas Szwelnik RADIO GRANAIO / WARSZTATY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY data: 1 wrzesień 2012 miejsce: Wyspa Spichrzów orgnizacja: Ole.Collective warsztaty: dla dzieci i młodzieży od 6 roku życia. godz. 15:00 -16:45 do uczestnictwa potrzebne jest radio FM (np. w telefonie komórkowym) instalacja radiowa: godz. 20:00 Wystawa ANTYCYPACJE data: 1 wrzesień 2012 godz. 19:00 miejsce: Spiż 7, ul. Chmielna 113, Gdańsk orgnizacja: fundacja TNS przy pomocy Bałtyckiego Bractwa Żeglarzy kurator: Marek Rogulski artyści: Maria Apoleika i Marcel Zammenhoff, Tomasz Kopcewicz, Jacek Kornacki, Leszek Krutulski, OBPW, Andrzej Egon Miastkowski, Krzysztof Polkowski, Marek Rogulski. Koncert współczesnej muzyki improwizowanej, godzina 20.00 Oleg Dziewanowski, Rogulus, Tomasz Szwelas Szwelnik. Wystawa Antycypacje odbyła się z okazji 20-lecia fundacji TNS. Słowo ‘antycypować’ oznacza „wyprzedzać jakieś zjawisko’, ‘przewidywać’, ’uprzedzać’, ‘zakładać coś jeszcze nieistniejącego’. Wystawa zogniskuje się wokół problematyki budowania długoterminowych strategii artystycznych i kulturowych. Wystawa ma być refleksją prowadzoną na temat uwarunkowań środowiskowych ale i psychologicznych, osób realizujących działania w obszarze sztuki. (W psychologii termin ‘antycypacja’ oznacza m.in. funkcję obronną o charakterze przystosowawczym.) Wybory artystyczne dokonywane są w nieprzewidywalnym w swej istocie środowisku. Każda podjęta decyzja i wybór w znaczący sposób determinuje następne kroki a z upływem czasu tworzy się łańcuch wypowiedzi - działalność artystyczna splata się z życiem w wyniku dokonywania aktu ‘antycypacji’. Wystawa CIŚNIENIE data: 1 wrzesień 2012 godz. 19:00 miejsce: Spiż 7 orgnizacja: fundacja TNS oraz galeria Siłownia z Poznania, przy pomocy Bałtyckiego Bractwa Żeglarzy kurator: Roman Bromboszcz artyści: Roman Bromboszcz, Adam Ćwiek, Małgorzata Maciaszek, Urszula Szkudlarek, Wojciech Wroński „Ciśnienie” to wystawa nawiązująca do gorączkowego poszukiwania adekwatnych rozwiązań w dobie nadmiaru i przeludnienia. Dotyczy spraw przyziemnych i podstawowych, których nie sposób zapomnieć, ale które wykonuje się zawsze na ostatni moment. W nieco ironiczny sposób, przypomina o postaciach uzależnionych od ryzyka, pracy, dawek itp. Chodzi tu o takie nawiązanie do tych spraw, by widza przestrzec, ale niekoniecznie go uspokoić. „Ciśnienie” to stan w którym wszystko wypada z rąk, jesteśmy o krok od rzucenia w kogoś tym, co pod ręką, przekleństwa cisną się na usta, a podniesiony głos i brak elokwencji jest jedynie rozgrzewką. Gdy ciśnienie przekracza pewien próg mamy do czynienia z erupcją, eksplozją lub implozją. Artyści zaproszeni na wystawę związani są z galerią Siłownia, nowym miejscem na mapie Poznania. PIEKŁO NIEBO data: 1 wrzesień 2012 miejsce: Wyspa Spichrzów, koordynacja: Patrycja Ryłko artyści: Jürgen Amthor, Aleksandra Chomicz & António Xavier, Ingo Dietzel, PGR ART [Robotnicy Sztuki: Mikołaj Robert Jurkowski & Sylwester Gałuszka], Marek Rogulski, Ursula Scherrer & Flo Kaufmann, Robert Sochacki, Igor Toschevski, Ania Witkowska Piekło Niebo W projekcie Piekło Niebo zaprezentowany został szereg inicjatyw i interwencji artystycznych, odnoszących się bezpośrednio do złożonej historii Wyspy Spichrzów, jak również do dzisiejszej specyfiki tego miejsca. Projekt podkreśla dynamikę krańcowo różnych możliwości, sugeruje metaforyczne konstrukcje i proponuje przesunięcia w przestrzennych przyzwyczajeniach, związanych z funkcjonowaniem miasta, a przede wszystkim Wyspy Spichrzów. Pomimo dualizmu, podkreślonego w tytule, cała ta formacja zdarzeń stara się raczej tworzyć mosty, skróty myślowe, łączenia i dialogi niż podkreślać granice, różnice czy procesy wykluczenia/oddalenia. Kilkunastu zaproszonych artystów odniosło się dosłownie lub wyobrażeniowo do idei samej wyspy, której znaczenie funkcjonuje tutaj w kategoriach zarówno utopijnego raju, jak również oddalonego, złowrogiego obszaru wyznaczonej separacji. Dla jednych jest to miejsce, które w wyobrażeniu funkcjonuje jako trudno dostępne, nieodwiedzane, niezamieszkane, zapomniane, zarośnięte dziką roślinnością i przede wszystkim niebezpieczne, z kolei przez innych postrzegane jest jako niezwykle osobliwe, tajemnicze, a nawet magiczne. Ponadto, niezaprzeczalnym faktem jest, że gdańska wyspa, która fizycznie mieści się dosłownie w centrum, jednocześnie dla większości mieszkańców okazuje się jedną z najbardziej oddalonych wyobrażeniowo przestrzeni miasta. Projekt Piekło Niebo, będący efektem z góry nieokreślonych spotkań i dyskusji artystów, biorących w nim udział, okazał się zaskakująco spójnym komentarzem o nieco pesymistycznym i osobliwym zabarwieniu, jak również realną sposobnością zagospodarowania, przeorganizowania przestrzeni wyspy- tej faktycznej i wyobrażeniowej, tej dzisiejszej i tej związanej z ciągle możliwie zmienną przyszłością. Artyści: Jürgen Amthor (D) prezentuje w Mieszkanie z morskim klimatem w centrum miasta prawdopodobny scenariusz rewitalizacji Wyspy Spichrzów na przykładzie wyspy- o podobnym położeniu i specyfice, Der Teerhof w Bremie. Podszyte grozą miejsce zostało zamienione na komfortowe, acz nieco oniryczne osiedle mieszkalne. http://smolny-dwor-w-bremie.blogspot.de/ http://teerhof-bremen.blogspot.de/ Aleksandra Chomicz (PL) & António Xavier (P), rozwijają projekt Cuda Niewidy oparty na geocachingu. Ta nowoczesna technologia pozwala przy użyciu gps’ów na lokalizowanie kodów 2D, które odczytane w telefonie, prowadzą do poszukiwanych historii, swobodnych narracji autorstwa naturalnych mieszkańców Wyspy tzw. Bezdomnych. Opowiadają oni o Nie-Miejscu, Bez-Domności, Cudach Niewidach... Ingo Dietzel (D) w swoim pomyśle Hommage à Kraftclub wyświetla wzorowane na renesansowych wzorach tapety w przestrzeni wyspy, tworząc w ten sposób obszary o subtelnej urodzie, które pozwalają zatrzymać się, zapomnieć lub zaakceptować charakter tego miejsca. PGR ART [Robotnicy Sztuki: Mikołaj Robert Jurkowski & Sylwester Gałuszka] (PL) zaprezentują projekt badawczy Pod Ochroną, który będzie miał dwie formy realizacji: instalacji na samej Wyspie, oraz ankiety, przeprowadzonej wśród mieszkańców Gdańska, z zapytaniem o pomysły/propozycje na przyszłe losy Wyspy. Marek Rogulski (PL) z okazji 20-lecia swojej działalności na Wyspie po raz kolejny zaktywuje przestrzeń swojej pracowni Spiż 7. Rogulski zaprezentuje dwie wystawy: Antycypacje oraz gościnne Ćiśnienie, które będą połączone z koncertem współczesnej muzyki improwizowanej. Ursula Scherrer & Flo Kaufmann (CH) gromadzą swoje znaleziska w postaci dźwięków i obrazów, a następnie łączą je z przedwojennymi fotografiami i drukami. Irisiyawa - Atlantyda Oceanu Indyjskiego, to legendarna zatopiona wyspa. Wyspa Spichrzów, dawny skład, będący obecnie ruiną przedwojennych zabudowań, to dzicz w obrębie zurbanizowanej przestrzeni miasta. Magazyn czasu. Część całości, będąca jednocześnie jednością samą w sobie i na swój sposób, zatopioną wyspą. Robert Sochacki (PL) stworzy interaktywną instalację Wstęp Wzbroniony Igor Toschevski (MK) zrealizuje tworzący się na bieżąco projekt Territories, w którym artysta ogłasza i ustanawia niezależne Wolne Terytorium przy pomocy środków propagandowych oraz fizycznych ograniczeń. Każde działanie czy przedmiot znajdujący się wewnątrz wyznaczonych granic Terytorium zostają ogłoszone działaniami i przedmiotami artystycznymi. Ania Witkowska (PL), dla której inspiracją stały się amatorskie filmy Rene Magritte'a, w wideo peleryna podtrzymuje magiczną atmosferę miejsca poprzez powtarzającą się czarno-białą sekwencję filmu, który może nas przenieść gdzieś do równoległej rzeczywistości. Wentylator Słowackie Lato w Gdańsku WENTYLATOR Słowackie Lato w Gdańsku data: 31 sierpień godz. 18:00 oraz 1 wrzesień godz. 17:00 miejsce: Gdańska Galeria Güntera Grassa, ul. Szeroka 34-37, Gdańsk kurator: Lydia Pribišová artyści: Erik Binder, Andrea Kalinová, Michał Moravčík, Katarina Morháčová, Martin Piaček, Tomáš Rafa, Magda Stanová goście: Aleksandra Grzonkowska, Kasia Krakowiak, Krzysztof Miękus, Emilia Orzechowska, Igor Toschevski CZYTELNIA / KSIĘGARNIA data: 31 sierpień oraz 1 wrzesień miejsce: Gdańska Galeria Güntera Grassa, ul. Szeroka 34-37 publikacje artystyczne, magazyny, materiały Wentylator to dwudniowe warsztaty, w ramach których odbędyły się prezentacje prac oraz dyskusje na temat wybranych zagadnień współczesnej sztuki słowackiej. Termin: 31.08.2012 Kuratorka Lydia Pribišová przedstawiła problematykę współczesnej sztuki słowackiej, a także zaprezentowała czeską i słowacką edycję magazynu Flash Art, którego jest redaktorką, jak również inne publikacje słowackie Jazdec, Vlna czy Profil. Podczas spotkania, czterech słowackich artystów zaprezentowało swoje prace: Magda Stanová skupia się na procesie twórczym, teorii fotografii, rozwoju miast, ich kartografii, jak i na standardowych zachowaniach człowieka, które transkrybuje w swego rodzaju algorytmy. Wynikiem jej poszukiwań są często nowatorskie formy artystycznej ekspresji tj. wizualne eseje, książki czy wykłady. Katarína Morháčová jest artystką, prowadzącą obserwacje różnych form doskonałości i jej braku. Jej badania opierają się na analizach ciała ludzkiego, jego wiedzy, umiejętności i estetyki. Wspólnie z innymi artystami, Jarem Vargą i Dorotą Kenderovą, prowadzi galerię sztuki współczesnej galeria non-profit HIT. Tomáš Rafa bada cienką granicę między patriotyzmem a nacjonalizmem i nie ustaje w poszukiwaniach wszelkich przejawów rasizmu i ksenofobii. Jego badania wykonane w ciągu ostatnich trzech lat doprowadziły do stworzenia projektu wideo zrealizowanego na tle demonstracji, blokad wraz z scenami życia codziennego w Polsce, Czechach, na Węgrzech i Słowacji. Następnym artystą, który z olbrzymią dawką absurdalnego humoru i zabawnych komentarzy interpretuje ważne współczesne tematy jest Erik Binder. Jego prace płynnie przechodzą od sztuki wizualnej do muzyki. Prowadzi on również działalność non-profit na przedmieściach Bratysławy/w Karlovej Vsi. Termin: 01.09.2012 Jednym z głównych tematów warsztatu była sztuka w przestrzeni publicznej, obecnie popularny temat na Słowacji. Artyści Michał Moravčík i Martin Piaček zaprezentowali działania stowarzyszenia Verejný podstavec/Cokół publiczny, którego celem jest podjęcie dyskusji w sprawie trudności przekształcania przestrzeni publicznej w krajach byłego Bloku Wschodniego. Dyskutowali oni o artystycznych interwencjach w przestrzeni publicznej, jak również o innych formach sztuki, które można zobaczyć na słowackich ulicach i placach. Artystka Andrea Kalinová omówiła swój projekt Abandoned (re)creation, zrealizowany w kurorcie wypoczynkowym Trenčianske Teplice. Tematem kolejnej dyskusji z udziałem kuratorów i artystów z Gdańska (Aleksandra Grzonkowska, Kasia Krakowiak, Krzysztof Miękus, Emilia Orzechowska), była struktura instytucjonalna współczesnej sztuki na Słowacji. Zbadane zostały dwa podobne systemy i struktury instytucjonalne dwóch krajów o podobnych historiach - Słowacji i Polski. Igor Toshevski, macedoński artysta, przedstawił problematykę współczesnej sztuki Macedonii, jak również przybliży swoje własne działania artystyczne w kontekście politycznym i społecznym. Toshevski omówi alternatywne zrzeszenie artystyczne działające pod nazwą KOOPERACIJA, które funkcjonuje poza insytucjonalnym obiegiem sztuki. Podczas obu dni zaprezentowany został przegląd dawnej i współczesnej słowackiej sztuki wideo. Charakterystycznym przykładem pierwszego słowackiego dokumentu wideo/filmu eksperymentalnego jest Winda Vladimíra Havrilla z 1974 roku. W czasach komunizmu eksperymentalny film/wideo znajdowało się poza oficjalnym nurtem sztuki, jak w przypadku dokumentu Lubomira Ďurčka Informacja o rękach i ludziach (1982), który stanowił metaforę życia w warunkach ograniczonej wolności. Po "aksamitnej rewolucji", podobnie jak w innych dziedzinach sztuk wizualnych, sztuka wideo, skoncentrowała się głównie na ludzkim ciele, postrzeganiu jego fizyczności, seksualności i tożsamości, co wyraźnie widać w filmach Anny Daučíkovej. Polityczne i społeczne tematy związane ze struturą instytucji i mediów, ich wpływem i manipulacjami, stały się również punktem odniesienia. Artyści zaczęli obserwować sprzeczności między publicznymi i prywatnymi sferami życia, oraz oddziaływanie tych mechanizmów na współczesną scenę artystyczną. Duet Anetta Mona Chisa i Lucia Tkáčová z sarkastycznie i odważnie wykorzystują techniki przemieszczenia, sabotażu i przewrotu, poddając w wątpliwość struktury systemów władzy i hierarchii płci (w świecie sztuki, jak również w innych realiach politycznych i społecznych). Tematem filmów Tomása Rafa jest obszar pomiędzy sztuką i aktywizmem politycznym. Projekt Nowy Nacjonalizm w Sercu Europy przedstawia archiwum materiałów audiowizualnych z regionu Grupy Wyszehradzkiej. Tymczasem społeczno-introspekcyjne podejście do sztuki jest charakterystyczne dla pracy Pavlína Fichta Čierna. Idea globalizacji w konfrontacji z kontekstem lokalnym jest tematem dwóch filmów Zabij Lisa i Apokalipsy, zrealizowanych na słowackiej wsi przez młodego artystę Matúša Lányi. Lucia Nimcová i Erik Binder & Kunst Fu group, wspominają z ironią i humorem erę socjalizmu oraz przenikanie jej do współczesnego życia. Artyści Peter Rónai i Petra Feriancová używają w swych filmach strategii autobiografii. W filmach Mira Gáberová, znanych ze swojej teatralności i wrażliwości wizualnej, również możemy ujrzeć jej lekkie echo. Szczególna tożsamość artysty jest tematem dokumentacji wideo Mr BRA, hybrydowego artysty, którego kreacja została stworzona przez Marka Kvetána i Richarda Fajnora. W filmach Mateja Gavula i Milana Tittela, można znaleźć duży wpływ form przestrzennych. Z kolei Karol Pichler koncentruje swe badania na możliwościach języka, w szczególności na zabawach językiem w kontekście społeczno-filozoficznym. Używa języka potocznego do budowy wyrafinowanego przekazu. RADIO GRANAIO / WARSZTATY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY data: 1 wrzesień 2012 miejsce: Wyspa Spichrzów warsztaty: dla dzieci i młodzieży od 6 roku życia. godz. 15:00 -16:45 do uczestnictwa potrzebne jest radio FM (np. w telefonie komórkowym) instalacja radiowa: godz. 20:00 prowadzenie: Ole.Collective www.facebook.com/Ole.Collective Wyspa Spichrzów jest specyficznym nie-miejscem w Centrum Starego Miasta, które funkcjonuje jako przestrzeń nieużytkowa. Słowo spichlerz rzadko pojawia się w rozmowach, powoli zostaje wypierane z języka polskiego. Tymczasem spichlerz jest wyrazem, który często nie ma swojego podglądowego odpowiednika w przestrzeni. W jaki sposób opisać Wyspę Spichrzów jeśli pozbawimy ją jej podstawowego wizualnego określenia? Radio Granaio podczas warsztatów z dziećmi i młodzieżą spróbowało opisać przestrzeń wyspy sięgając po słowo spichlerz w różnych językach, opisując jej topografię przez pryzmat dość ograniczonych, ale bardzo czystych doświadczeń uczestników. Wsłuchując się w dźwięki słów: speicher, granary, czy granier stworzyli oni subiektywną ikonografię tego miejsca: audycję - przewodnik po wyspie. Radio Granaio zaistniało w przestrzeni, ale nie jako namacalnym obiekt. Rozparcelowany na krótkie sygnały - znaki, stworzył zindywidualizowany audio - przewodnik. Żeby pojawić się w rzeczywistości potrzebał interakcji z widownią, odczarowującą przestrzeń wyspy przy pomocy radiowych odbiorników. Ole.Collective Dwie Ole, animatorki kultury i historyczki sztuki Ola Tatarczuk i Ola Mrozowska pracują razem od 2008 tworząc projekty na granicy edukacji, animacji i sztuki.